Бытвы в Карпатах — Петро Когутов

Острый плуг війны глубоко переорал Лемковину окопами і могылами першой і другой сьвітовых воєн.

У вересні 1914 року росийскы войска під командуваньом генерала Олексія Брусилова, отримавшы перемогу під Львовом, одтіснили австро-угорську армію до Карпат. Послі жорстоких і кровопролитных боів 27 листопада было захоплено Дуклю, 1 грудня Бардієв, 2 грудня Новый Санч. В стычні 1915 року атакы з перемінным успіхом дешто стабілізували росийско-австрийскый фронт, якый проходив вздовж лініі Горлиці, Гладишів, Конечна, Бардієв. Східну Лемковину заняли войска царской Росіі, західна залишыла ся під владом Австро-Угорщины.

На допомогу австрийцям прийшла німецка армія. За короткый час Австрія і Німеччына концентруют в горах значно переважаючу по кількости і озброєню армію. Лем в районі Горлиц против трьох росийскых дивізій стояло десят австро-німецкых. Весняный наступ почався 2 мая 1915 року. На тридцетикілометровім одтинку Горлиці-Гладишів в атаку на росийскы окопы підняла ся стотысячна австро-німецка армія. Росийскы войска не змогли вытримати натиску переважаючых сил. Не было поповненя, бракувало не лем воєнной технікы, а навет патронів. Росийскы войска одступили. Подіі першой половины мая 1915 року на Лемковині стали зворотним пунктом у війні царской Росіі з Австро-Угорщыном і Німеччыном. Земля, яком прокотився фронт, кривавила ся ранами.

Іщы веце горя принесла Лемковині друга сьвітова війна. Восени 1944 року Радянска Армія вела ту визвольны боі проти фашистов. В серпни фронт был по лініі Ясло, Кросно, Дукля. Разом з радянскыми солдатами боровся з ворогом Перший чехословацкий корпус под командуванням генерала Людвіка Свободы.

На початку жовтня розпочався генеральний наступ радянскых войск і чехословацкого корпусу на Дукельский перевал. Незважаючи на шалений спротив фашыстов, яки мали вигодны оборонны позициі, 6 жовтня радянскы і чехословацкы войска ступили на територію визволеной од ворога Чехословакии.

Карпато-Дукельска операция — славна сторона в істориі другой світовой війни. Героічны радянскы і чехословацкы вояки, зазнаючы величезных жертв, завоювали перехід през Карпати. Каждый кавальчик землі Дукельского перевалу политый кровю визволителів. Монументи на вічну памят полеглих у боях сто тисячий радянскых і десять тисячий чехословацкых воынів будут все напоминали будучным поколіням, яком ціном здобыто свободу.

На лініі фронту Кросно, Ясло, Жмигород наступ радянскых войск почав ся 15 стычня 1945 року. За кілька днів ціла Лемковина была освобождена од німецко-фашистских окупантів.

Лемки мужньо бороли ся проти фашизму. Соткы іх загынули, воюючы в партизанскых загонах, знищены в катовнях гестапо і концентраційных таборах.


Петро Когутов.



[BACK]